X
تبلیغات
شهر من تمام ایران.... - بهداشت محیط
 
گروه شهرسازان جوان
 

          بهداشت محیط

-               تعریف بهداشت فردی , اجتماعی ,روانی وآشنایی با معیارهای بهداشتی .

-               تبیین فرهنگ آبارتمان نشینی دامنه تاثیر عدم رعایت اصول بهداشتی توسط افراد بر محیط خصوصاً در مجتمع ها وساختمانهای بلند.

-               آشنایی با اصول بهداشت ونحوه تامین محیط سالم وبهداشتی برای ساکنین ومراجعین ساختمانها، اعم از مسکونی , آموزشی بیمارستانی تجاری و. . . .

-               تعمیر به هنگام بازسازی وبهره برداری از طریق اطلاع از بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی فیزیکی وبیولوژیکی زیان آور همچنین تاکید بر نقش جمع آوری اصولی ودفع بهداشتی زباله  فاضلاب ومبارزه با حشرات وجوندگان  به منظور داشتن محیطی سالم وبهداشتی.

-               آشنایی با نکات بهداشتی به هنگام بروز سوانح نظیر زلزله طوفان  جنگ وشیوع بیماری و ....

-               آشنایی با برخی بیماریهای بومی ،پوستی ، خونی، عصبی و....

ناشی از عوامل فیزیکی مثل : سروصدا ارتعاش تشعشعات و....

واصول کلی بیشگیری از این بیماریها .

-               آشنایی با وسایل حفاظت محیط فردی مورد استفاده کارگرانی که با مواد شیمیایی، مواد آلوده کننده و.... کار می کنند .

-               آشنایی با آثار وعلایم مسمومیت های عمده شغلی وبیماریهای مهم حرفه ای به منظور هدایت سریع افراد مسموم کارگاه های مرمت وباز سازی و.... به مراکز پزشکی در ساختمانها ی صنعتی.

-               آشنایی با بیماریهای مختلفی که توسط بعضی ازحشرات پشه، مگس کنه و... به انسان منتقل می شودونحوه مبارزه با آنها ومنابع تولید آنها .

-               آشنایی با بیماریهایی که توسط جوندگان نظیرموش به انسان منتقل می شود ونحوه مبارزه با آنها ومعرفی جونده کشهای مهم .

-               آشنایی با عوارض حشره کش وجونده کش ها به منظور کمک رسانی فوری به فرد یا افراد مسموم .

-               آشنایی مختصر با اثرات زیان آور صدا در انسان وروش های اساسی کنترل صدا .

آموزش بهداشت وارتباطات

انسان در طول زندگی خود تلاش کرده به سطحی بالاتر از سلامتی دست پیدا کند این هدف متعالی زمانی قابل دست یابی است، که کارکنان بهداشت ومردم به نحوی موثر با یکدیگر همکاری کنند . امروزه سلامتی تحت تاثیر کلیه عوامل وفاکتورهایی است که بر روی فرد وطول عمر او تاثیر گداشته ومی گذارد .

     تعریفی که بهداشت جهانی از سلامی ارایه کرده است عبارتست از آرامش کامل جسمی روحی اجتماعی ونه صرفاً نبودن بیماری وناتوانی . بنابراین سلامتی وآسایش کامل امری نسبی است به این معنا که علم بهداشت در کمترین زمان به پیشرفت های جدیدی نائل می آیدواستانداردهای سلامتی نیز تغییر می کند

آموزش بهداشت :

یک فرایند یادگیری است برای ایجاد رفتاری مطلوب به منظور حفظ وارتقاء سلامتی , سازمان جهانی بهداشت آموزش بهداشت را این چنین تعریف نموده است . آموزش بهداشت عبارتند از تشویق وترغیب مردم برای قبول و نگهداری رفتار واعمالی که برای ادامه زندگی سالم لازم وضروری است .

           آشنایی با اصول کنترل بهداشت محیط وتشخیص تسهیلات زیربط:

آموزش بهداشت به عنوان هسته مرکزی فعالیت های بهداشتی در خدمات بهداشتی اولیه می باشد.

تشویق مردم در مورد واکسن زدن کودکان در مورد چگونگی تغدیه، بهسازی محیط و.... در واقع نوع اولین قدم برای به اجرا در آوردن اجزا می باشد .

     عدم پشتیبانی خدمات بهداشتی ودرمانی به وسیله آموزش بهداشت سبب عدم سودمندی وعدم موفقیت کامل آنها می شود .

  خدمات بهداشتی اولیه جز جدایی ناپدیر توسعه اقتصادی و اجتماعی است .

هدف بهداشت اولیه توزیع منطقی وصحیح منابع ومراقبت های اساسی بهداشتی است . تا با کمترین بهای ممکن در اختیار تمام اقشار جامعه گذاشته شود.

خانه های بهداشت مراکز بهداشتی ودرمانی روستایی اولین سطح ارایه دهنده خدمات بهداشتی هستند .

اصول واجزا مراقبت های بهداشتی

 

 

 

 

 

 

         اجزا                                                                                               اصول

1-آموزش بهداشت                                                            1- تکنولوژی مناسب

2- اصلاح وبهبود تغدیه                                                        2- عدالت اجتماعی

3- تامین آب آشامیدنی سالم وبهسازی محیط                      3- مشارکت اجتماعی

4-کنترل بیماریهای بومی وایمن سازی                              4- هماهنگی (درون بخشی, میان بخشی,برون بخشی)                                                                                                                              

5- درمان بیماریهای شایع

6- تهیه داروهای اساسی

7- درمان مناسب وفوری بیماریهای شایع وحوادث

8- بهداشت روانی

9- مقابله با سوانح وحوادث

10- بهداشت دهان ودهان

11- بهداشت حرفه ای

12- بهداشت مدارس

*مشارکت اجتماعی دارای اهمییت بیشتری نسبت به سایر اصول می باشد .

 

تعیین فرهنگ آپارتمان نشینی ودامنه تاثیر عدم رعایت اصول بهداشتی توسط افراد بر محیط :

 در دهه های اخیر به دنبال افزایش درآمد ورفاه و پیشرفت های پزشکی رشد جمعیت از شتاب زیادی برخوردار شده است . همچنین افزایش مهارت انسان ها در بهره برداری از زمین  تکمیل ابزارهای تکنیکی به توسعه وافزایش تولیدات زراعی وصنایع دستی وبهره برداری از منابع جنگلی ومعادن منجرب گردیده وبا تبدیل روستاهای بزرگ به نقاط شهری وسیر مهاجرت از روستاها به شهر در خال افزایش است .

روند افزایش جمعیت شهرها رو به رشد فیزیکی شهرها می انجامد، که این تنها اثرات زیست محیطی خود را به دنبال دارد . بلکه پیوسته با تغییر کاربری اراضی تغییرات عمده ای در منظره های توپوگرافی وژئومرفولوژی زمین همراه است ،که این نیز به دنبال خود مشکلات بدی به دنبال دارد .

-   بهداشت مسکن واماکن عمومی:

مسکن محلی است که سر پناه انسان برای ادامه زندگی بوده وسلامت جسمی .اجتماعی وروانی را تامین  نماید.

مسکن بهداشتی از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی آن است کخ خانواده در آن از تظر جسمی روانی واجتماعی رشدوتکامل یابد .

-   معیارهای مسکن بهداشتی از دیدگاه کمیته سازمان جهانی بهداشت :

مسکن بهداشتی به عنوان حفاظت جسمی وسر پناه انسان است . محل مناسبی برای اعمال اشپزی , غذاخوری وشستشو و....

-   حفاظت نسبی در برابر خطر هایی مانند  سروصدا وآلودگی را تامین می کند .

-   ساختمان طوری طراحی شده که از انتشار بیماری های واگیر دار جلوگیری می کند .

-   بدون اشکالات ساختمانی وبدون مواد سمی خطرناک است .

-   ارتقا روابط اجتماعی وعاطفی را موجب می شود .

 

استانداردهای مسکن

استانداردهای مسکن در کشورهای مختلف با توجه به آداب ورسوم ووضع اقلیمی متفاوت است . محل احداث مسکن بایستی از محیط پیرامون بخاطر باران وسیل بالاتر باشد . همچنین از محل رشدو تکثیر ورشد پشه , مگس , گردوغبار وسروصدا دور باشد. از نظر جنس زمین مناسب باشد .

جایی نباشدکه سطح آب های زیر زمینی بالا باشد .از نظر تهویه ونور ساختمانی مناسب باشد .کف ساختمان بایستی محکم بقاشد دیوارها نباید گرما را زیاد جذب کرده ویا اینکه به بیرون هدایت کند .

بلندی سقف ها بایستی در حد مناسب بوده وضریب انتقال گرمایی سقف کم باشد .

-قضای لازم: بایستی هوا به راحتی جریان یابد حداقل 14 متر مکعب هوا برای هر نفر توصیه می شود .

پنجره ها : هر اتاق مسکونس باید دو پنجره داشته باشد که یکی به فضای آزاد باز شود وپنجره ها باید در بلندی بیش از یک متر از کف اتاق مسکونی قرار بگیرند .

-   سیستم تهویه در مسکن باید به صورت طبیعی یا مصنوعی کنترل گردد .

روشنایی باید متناسب بوده ونور طبیعی ومصنوعی حداقل 10% از سطح اتاق و حداکثر 20% از آن باید سطح نور ده پنجره ها اختصاص داده شود .

-   اصول بهداشتی اماکن عمومی :

1-     استخر شنا : در استخر هایی که دارای جریان گردش مجدد آب وتصفیه شیمیایی صافی می باشند . ثبت کامل عملیات روزانه مانند مدت حقیقی تلمبه زنی وشستشوی صافی ومقدار ماده شیمیایی مصرف شده وزمان پاک کردن دیوار های استخر ونتیجه آزمایش اندازخ گیری غلظت یونهای هیدروژن وکلر مازاد و دیگر آزمایش های لازم است .بعضی ار بیماریها می توانند از طریق استخر شنا منتقل شوند .در استخرهای شنا به ازای هر 30 نفر یک دوش وتوالت در نر می گیرند .

2-     گرمابه ها: گرمابه ها باید همه روزه باید ضد عفونی گردند . گرمابه های قدیمی ممنوع وبایستی تعطیل شوند.

3-     هتل: تعویض مرتب ملافه وحوله در هتل ها واماکن مسکونی عمومی خطر ابتلا به بیماری های پوستی را کم می کند .

4-     زیارت گاهها: بهتریت اقدام برای کنترل بیماریهای واگیر دار در این اماکن تهویه مناسب وضد عفونی مرتب است .

5-     زندانها : در این اماکن رعایت بهداشت عمومی وفردی لازم است وبه ازای هر 15 نفر زندانی یک دوش حمام وهر 8 نفر زندانی یک توالت لازم است .

6-     غسالخانه ها: برای جلوگیری از ورود آلودگی به جامعه استفاده از وسایل ایمنی , دستکش , ماسک , چکمهو لباس مخصوص ضروری است . ضمنا شستشووضد عفونی محیط ولباس ها وسایر وسایل کار روزانه مهم است .

7-     پرسنل کشتارگاه ها : مهمترین نکات در مورد پرسنل کشتارگاه ها کارت معاینه بهداشتی یعنی کنترل سلامت افرادی که با مواد غذایی سروکار دارند .از نظر بیماری های انگلی  روده ای پوستی ومقاربتی است .                                                                            

-عواملی که در انتقال وانتشار بیماریهای واگیر دار در مسکن اهمییت دارد.

1- تامین آب سالم

2- دفع بهداشتی فاضلاب

3- دفع مواد زاید جامد

4- زهکشی آب های سطحی

5- تامین غذای سالم

6- بهداشت فرد وخانگی وحفاظت ساختماتنی در مقابل انتقال بیماری

- مواد زاید جامد: به طور کلی زباله ها به موادی گفته می شود که پس از مصرف اولیه دیگر مصرفی برای آنها وجود ندارد

جمع آوری ودفع غیر بهداشتی زباله خطرات ریادی از نظر ا.نتشار بیماری های دواگیر دار وتولید مگس وپشه سوسک موش وسایر ناقلین بیماری زا به همراه دارد .

به علاوه خطر الوده نمودن خاک اب وهوا نیز توسط رباله وجود دارد برقراری سیستم مدیریت جمع آوری ودفع مواد زاید از جمله مواردی است که برای کنترل تولید  صرفه ئجویی مصرف مواد ونیز فرایند جمع آوری ودفع زباله اهمیتی اساسی دارد.

-   اهمیت بهداشتی زباله : جمع آوری وحمل ودفع زباله باید به طریقی صورت گیرد که خطرات ناشی از آن به حداقل ممکن برسد .

دفع نا صحیح وغیر بهداشتی زباله می تواند محیط مناسبی برای رشد حشرات وناقلین بیماری ایجاد کنند .

مهمترین حشره ناقل مگس خانگی است از نظر انتقال وانتشار بسیاری از باکتری های بیماری زا قابل اهمییت می باشد . از خطرناک ترین مضرات عدم توجه به دفع صحیح وبهداشتی زباله ازدیاد وانتشار موش است .

خطر ازدیاد موش را نمی توان به سادگی جبران کرد ناراحتی های حاصل از موش از گاز گرفتگی ساده تا تب تیفوسی طاعون یرقان ومسمومیت های غذایی می تواند متفاوت باشد .

زباله علاوه بر مشکلات فوق می تواند سبب آلودگی آب های سطحی زیر زمینی خاک وهوا شود .

انواع زباله : به طور کلی انواع زباله در سه گروه طبقه بندی می شود .

1-   مواد زاید شهری

2-   مواد زاید صنعتی

3-   زباله های خطرناک

-   مواد زاید شهری : زباله های شهری شامل پسماند مواد غذایی باقی مانده مواد گوشتی میوه وسبزیجات ناشی از حمل وتهیه وطبخ مواد غذایی ومواد فاسد شدنی زباله های جامد اشتعال پذیر وغیر قابل اشتعال پذیر .کاغذ پلاستیک  ضایعات ناشی از عملیات نوسازی بناها وتعمیر ساختمان ها ضایعاتی نظیر آشغال های خیابانی وکنار جاده ای لاشه حیوانات ضایعات اتومبیل های فرسوده زباله های ناشی از تصفیه آب و.... را شامل می شود .

منابع تولید زباله های شهری مراکز مسکونی مراکز تجاری مناطق باز ومراکز تصفیه آب می باشد

-   مواد زاید صنعتی :دور ریز های صنعتی آن دسته از مواد هستند که حاصل فعالیت صنایع اند ونوعا شامل رباله خاکستر بقایای تخریب ونخاله های ساختمانی ضایعات مخصوص ومواد زاید خطرناک می شوند .

-   مواد زاید خطرناک: دور ریز هایی که بلافاصله یا پس از گذشت مدت زمانی برای حیاط انسان ها موجودات ویا گیاهان خطر آفرین می شوند تحت عنوان مواد زاید خطرناک نامیده می شوند .اگر دور ریزی یکی از خواص زیر را داشته باشد خطرناک خواهد بود .

1-   قابلیت ایجاد جرقه

2-   خورندگی

3-   میل به واکنش شیمیایی

4-   ایجاد مسمومیت

-   عوامل موثر در تولید زباله

1-   موقعیت جغرافیایی

2-   فصل سال

3-   نوع جمع آوری زباله

4-   استفاده از آسیاب زباله درآشپزخانه

5-   ویژگی جمعیت

6-   وسعت اشیای اوراق شده وحدود بازیابی آن

7-   رفتار وطرز برخورد عمومی

8-   وضعیت قانون گذاری

-   تعداد دفعات جمع آوری زباله

برای کسب بهتربن نتیجه از نطر زیبایی وبهداشت محیط می توان در صورت مساعد بود شرایط حداقل هفته ای سه بار در زمستان وهر روز در تابستان نسبت به جمع آوری زباله مناطق مسکونی اقدام کرد .

-   یکی ازمحاسن برجسته جمع آوری زباله جلوگیری از رشد وپرورش مگس است زیرا مدت لازم برای رشد ونمو مگس از مرحله تخم تا شفیره کمتر از یک هفته تخمین زده می شود .

بنابر این در اماکن جمع آوری زباله نباید فرصت چنین رشدی داده شود . بدین ترتیب زباله های قبل از تشکیل شفیره منتقل شده واماکن عمومی مربوطه ضد عفونی شوند .

-   روش دفن زباله : در حال حاضر دفن نهایی زباله در داخل زمین یا بر روی آن تنها ر.ش مناسب جهت حمل دراز مدت زباله های جمع آوری شده ای که قابل استفاده مجدد نباشند می باشند .

-   روش دفن غالبا جهت زباله های شهری مورد استفاده قرار می گیرد .

دفن بهداشتی زباله یک عملیات مهندسی خاص است که بر اساس آن زباله ها را چنان در دل خاک مدفون می کنند که لایه بندی وپوشش آنها هیچ زیانی به محیط زیست انسانی ودیگر موجودات زمیت برساند .

دفن بهداشتی زباله ها ددر حقیقت روش کنترل شده ای از دفع مواد   زاید جامد است به نحوی که این مواد بر اساس طرح پیش بینی شده برای همیشه از محیط زندگی انسان خارج شده ودر خاک محفوظ بماند .

در این روش مواردی همچون دود بو آلودگی های خاک وآبهای زیر زمینی وسطحی وجود نداشته .اماکن دفن زباله به کانون دپرورش موش وسایر موجودات دیگر تبدیل نمی شود .

عملیات دفع بهداشتی زباله یک پروژه مهندسی ویژه است که در آن شیرابه وگازهای تولید شده توسط زباله قابل کنترل است . ورد یابی نشت شیرابه به آب های زیر زمینی ضروری می باشد .

-   روشه وعملیات دفن :

1-     روش های سطحی : در مواردی که روش خاکریز مناسب نباشد مورد استفاده است . عملیات پر کردن معمولا با ساختن یک خاکریز که زباله ها را به صورت لایه ئهای نازک درون آن قرار داده وفشرده می کنند آغاز می شود . در تمام مراحل پر کردن حفره فشردن لایه های نازک زباله ها تا زمانی که ضخامت ان به 2 الی 3 متر برسد ادامه می یابد .

2-     روش خاکریز : در مناطقی که از پوششی با عمق کافی بر خوردار بوده وهمچنین سفره آب زیر زمینی کاملا زیر سطح زمین واقع است مورد استفاده قرار می گیرد زباله درون خاکریز قرار دادخ شده به صورت لایه نازکی پخش وسپس فشرده می شوند این عمل تا ارتفاع مورد نظر ائامه یافته وروی مواد زباله انباشته شده با مواد پوششی پوشانده می شود .

3-     روش حفر گودال: در مناطق بزرگ دفن زباله با استفاده از ماشین حفاری ویک یا چند ماشین شیار کش گودال چهارگوش عمیقی حفر می گردد .

تمامی نقاطی که در آنها به طور طبیعی یا مصنوعی گودال هایی موجود است می توانند به خوبی جهت دفن زباله  مورد استفاده قرار گیرند .

در یک دره عملیات پر کردن از انتهای دره شروع وانتهای آن ختم می شود .

این عمل از تجمع آب در پشت منطقه دفن زباله جلوگیری به عمل می آورد .

-   فاضلاب ودفع بهداشتی آن : فاضلاب مخلوط رقیقی است از انواع آب های مصرف شده حاصل از فعالیت های انسان در محیط منزل ویا محیط کار که کیفیت آن بستگی به منشا تولید وخواص آن دارد .

-   فاضلاب ها را بسته به شکل پیدایش وخواص آنها به چهار گروه تقسیم می کنند .

1-     فاضلاب های خانگی : که از مواد زاید فاضلاب دستگاه های بهداشتی نطیر آشپزخانه , دستشویی , ظرفشویی  حمام ها , رختشویی ویا فاضلاب به دست آمده از شستشوی قسمت های مختلف منزل تشکیل شده اند .

2-     فاضلاب های صتعتی : که از آب های زاید کارخانجات به علت در بر داشتن مواد کف کننده مانند صابونها , انواع مواد شیمیایی به شبکه8 جمع آوری عمومی فاضلاب ویا سایر لوازم تصفیه وارد می کنند . بنابر این نمی توان فاضلاب های صنعتی را بدون تصفیه مقدماتی وارد شبکه جمع آوری فاضلاب شهر کرد .این گونه8 فاضلاب ها باید جداگانه جمع آوری ودفع شوند ویا قبل از ورود به شبکه  جمع آوری شهری حتما تصفیه مقدماتی بر روی آنها صورت گرفته باشد.

3-     فاضلاب های سطحی : که شامل فاضلاب های حاصل از بارندگی شستشوی خیابان ها یا معابر وجوی ها بوده دارای مواد مختلفی مانند برگ , شن ومقداری مواد آلی ومعدنی است .

4-     فاضلاب کشاورزی : منظور از این فاضلاب زهکشی مناظق کشاورزی است . وبیشتر در مناطقی مطرح می باشد . که کشاورزی به طریقه مکانیزه وگسترده انجام می شود . فاضلاب مناطق کشاورزی معمولا محتوای افت کش های مختلف سموم وکود های شیمیایی است .

-   جمع آوری ودفن فاضلاب : به علت دارا بودن مواد آلی معدنی وهمچنین ترکیبات شیمیایی وانواع میکرو اورگانیسم ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است . ابتدایی ترین روش جمع آوری ودفع فاضلاب استفاده از چاههای جاذب می باشد . که قدیمیترین روش دفع فاضلاب است . در این روش فاضلاب های تولید شده توسط لوله یا مجرایی به چاه جاذب هدایت می شوند .در سیستم جدید جمع آوری ودفع فاضلاب فاضلاب تولید شده توسط لوله های مخصوص که توسط افراد متخصص وبر اساس طراحی فنی وبهداشتی کار گذاشته می شوند به سمت تصفیه خانه هدایت شده پس از انجام عملیات تصفیه پساب  حاصل به آب های پذیرنده مثل رودخانه ها دریاچه ها تخلیه ویا از طریق پاههای جاذب دفع می شوند .

-   آلوده کنندگان فاضلاب ؟: فاضلاب های خانگی معمولا شامل عوامل آلوده کننده مختلف است که در صورت تخلیه در محیط زیست ایجاد نماید .

-   فاضلاب صنعتی ودفع آن : محتوای فاضلاب صنعتی ممکن است از انواع اسیدها روغن های محلول وغیره محلول سموم ذرات وفلزات محلول باشد . کارخانجات صنعتی مواظب هستند . طرح های مربوط به جمع آوری ودفع فاضلاب خود را از طریق مقامات مسیول به ثبت رسانیده وبه مرحله اجرا در آورند .

پساب نهایی کارخانجات را می توان مستقیما ویا طریق رسیستم فاضلاب شهری دفع کرد . به طور کلی تصفیه فاضلاب شامل : حداقل یک یا چند مورد از مراحل زیر ویا مجموعه ای آنها ست که شامل رقیق کردن ته نشینی اولیه غربال کردن  شناورسازی رسوب دهی نهایی . تصفیه بیولوژیکی ودفع نهایی بازیافت واستفاده مجدد از فاضلاب : طی دهه جاری ودو دهه گذشته جهت آبیاری محصولات خصوصا در مناطق خشک کشورهای در حال توسعه به طور قابل توجه افزایش یافته است . از دیگر روش های استفاده از فاضلاب  تصفیه شده عبارتند از : تغذیه آب های زیر زمینی ,آبیاری مراتع مصارف تفریحی ومصارف صنعتی .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آب

بهداشت آب

تعریف آب سالم : آبی است که در موقع خواص فیزیکی شیمیایی ومیکروبی آن مطابق استانداردموجود بوده وآری از هر گونه بو طعم وظاهر مطلوب باشد .

خواص فیزیکی آب : گوارا باشد عاری از بو طعم وظاهر مطبوع بوده وسختی آن بالا نباشد .

خواص شیمیایی آب : حاوی مواد شیمیایی وسمی که برای سلامتی انسان وحیوان مضر است نباشد .

خواص میکروبی آب: حاوی میکروب های بیماری زا نباشد .

کمبو آب سالم ودفع غیر بهداشتی فاضلاب علت اصلی 80% از بیماری های کشورهای در حال توسعه است می باشد .

دسترسی به آب سالم از حقوق اولیه انسان است هر سال بیش از دو میلیون نفر در کشورهای در حال توسعه که بیشتر آن کودکان هستند . جان خود را به علت بیماری روده ای از دست می دهند .

مصارف آب: آب شیرین در سه بخش کشاورزی وصنعت وشرب مصرف می شود . مصرف آب در بخش های یاد شده در این به ترتیب بالغ بر 93% و 2% و5% است آب: مصارف گوناگونی دارد که ازآن جمله می توان :

1-    مصارف خانگی : آبی که برای شستشو  پخت وپز وآشامیدن واستحمام بکار می رود.

2-    مصارف عمومی: آبی که برای نظافت آتش نشانی نگهداری فضای سبز واستخر های شنا بکار می رود .

3-    مصارف صنعتی : آبی که در صنایع وفرایند تولید بعضی از صنایع مانند کارخانجات آهن کاغذ سازی دارو سازی به مقدار زیادی آب نیاز دارد .

4-    مصارف کشاورزی: که مواد اولیه مورد نیاز جهان بدون آب قابل دسترسی نیست .از دیدگاه بهداشت عمومی : مقدار 150 تا 200 لیتر آب برای هر نفر در شبانه روز مورد نیاز می باشد . ولی مصرف آب به شرایط آب وهوایی کیفیت زندگی وعادات مردم بستگی دارد .

منابع آب در طبیعت :

1-   آب زیر زمینی

2-   آب سطحی

3-   آب باران

4-   شیرین کردن آب دریاها

5-   استفاده از فاضلاب تصفیه شده .

منابع آب زیر زمینی نسبت به منابع سطحی کمتر است بخ طور کلی منابع آب زیر زمینی را می توان به چاه های عمیق ونیمه عمیق وقنات ها چشمه ها سفره های اب زیر زمینی تقسیم بندی نمود .

منابع آب سطحی : این دسته قسمت منابع ابی را تشکیل می دهند واز خصوصیات کلی آنها اینکه کیفیت آنها به حوزه آب وزمین شناسی آن حوزه بستگی دارد .

آب باران : برای اینکه در مناطقی که امکان دسترسی به منابع آب شیرین وجود نداشته باشد می توان از آب باران جهت تامین منبع آب استفاده کرد .

شیرین کردن آب دریاهای شور: در این روش با استفاده از فرایند هایی مانند تبخیر می توان از آب دریا آب شیرین برای مصرف شربق تامین کرد .

استفاده از فاضلاب تصفیه شده : استفاده از این روش هنوز متداول نگشته ولی در برخی از ایلات آمریکا مورد استفاده قرار می گیرد .

استریلیزاسیون آب ها : بهداشت عمومی ایجاب می کند که آب های ـشامیدنی علاوه بر داشتن طعم عادی عاری از هر گونه میکروب بیماری زا باشد کلیه عملیاتی که برای از بین بردن این عوامل پیش بینی شده بکار می رود استریل کردن نامیده می شود .

امروزه با استفاده از سه روش عمل استریله کردن آب را انجام می دهند

1-   روش های شیمیایی

2-   استفاده کردن از روش های فیزیکی

3-   استفاده از حرارت وبرودت

 

1-     روش های شیمیایی: الف) استفاده از کلر ومشتقت آن – خاصیت ضد عفونی کردن کلر وترکیبات آن از مدت ها پیش شناخته شده است .

ب) استفاده کردن از دی اکسید کلر در ضد عفونی کردن آب- این ترکیب از پیدایش بوهای نامطبوع جلوگیری کرده وخود اکسیدان بسیار قوی می باش ومی تواند رنگهای شدید آب را از بین ببرد .

ج) استفاده از یون های فلزی: از مدت ها پیش خاصیت ضد میکروبی پاره ای از یون های فلزی را می شناختند از مهمترین یون فلزی که در استریل کردن مورد استفاده  مخورد استفاده می شود نقره است .

د) سولفات  مس : در  پاره ای از مواقع که آب را برای مصارف دیگری نگهداری می نمایند برای جلوگیری از فعالیت باکتری ها مقدار سولفات مس به آن می افزایند .

2) استفاده از روش های فیزیکی

نور خورشید اثر باکتری کشی مهمی داشته و در نقاط گرم سیری اشعه آفتاب در تهویه خود به خودی آب نقش موثری ایفاد می کند .

3) استفاده  از حرارت و برودت : جوشاندن آب یک راه مطلق مبارزه  با باکتری ها است ، وقتی حرارت آب با 70 درجه سانتیگراد برسد باکتری ها شروع به نابود میشوند  . همچنین به نظر می رسد که باکتری ها در اثر یخ زدن از بین می روند .

بیماری های قابل انتقال توسط آب : آب میتواند ، عوامل  بیماری زا را انتقال دهد . بیماری های ناشی از مصرف مستقیم آب آلوده به وسیله میکروب ها و ویروسها و انگل ها ایجاد می شود .

مهمترین این بیماری ها عبارتند از :

وبا ، حصبه ، فلج اطفال ، هپاتیت ، اسهال  روده ای و ...

عوامل بیماری در انسان که میتوانند از طریق دهانی توسط آب اشامیدنی انتقال یابند . عبارتند از :

بیماری های ناشی از کرم های انگلی نظیر شیتوز و میازیس  . بهداشت هوا و آلودگی های محیط ریست .

یکی از مسائل  مهم زیست محیطی بهداشت هواست . زیرا آلودگی هوا به یک نقطه از جهان اختصاص ندارد . شهر نشینی و توسعه صنعتی سبب گردیده که جمعیت کثیری از انسان ها در مناطق محدود در کنار هم زندگی کنند .

انفجار جمعیت ، مهاجرت بی رویه به شهرها ف تخریب جنگل ها آلودگی خاک و اب و هوای ، بارانهای اسیدی ف تغییرات شدید اقلیمی و فعالیت های صنعتی بشر موجب خسارات بی رویه  به محیط ریست شده است . مشکلات زیست محیطی یک موضوع کاملاً روشن است . لذا برای حفظ کره   خاکی تلاش همه جانبه ضروری است .

تعریف آلودگی هوا : آلودگی هوا عبارتند از :

وجود یک یا چند آلاینده در هوای آزاد مانند : گرد وغبار دود غلیظ بوی نا مطبوع دود یا بخار که می تواند حیات انسان گیاه یا جانوران ویا اموال انسانی را به خطر اندازد ویا به طور غیر قابل قبولی در زندگی انسان ها واوالشان دخالت می کند .

الوده کننده های هوا :

1-   غبار : به ذرات جامدی که قادرند به طور موقت در هوا ویا با گازهای دیگر به حالت تعلیق در آیند گفته می شود.

2-   آیروسل : پراکندگی ذرات میکروسکوپی جامد یا مایع در محیط گازی آیروسل نامیده می شود مانند دود.

3-   قطره : ذره کوچک مایع دارای اندازه و وزن مخصوص که در شرایط سکون دسقوط می کند . اما ممکن است در شرایط متلاطم به صورت معلق بماند .

4-   خاکستر فرار : ذرات بسیار کوچک خاکستر که در اثر احتراق مواد سوختنی وارد جریان گاز دودکش می شوند واین ذرات ممکن است حاوی ذرات ناقص سوخت باشد .

5-   مه: عبارتست از : آیروسل های قابل رویتی  که به صورت ذرات وقطرات ریز مایع در هوا تولید می شود . در هواشناسی به پراکندگی ذرات آب یا یخ مه گفته می شود .

6-   دود: ذرات کوچک آئروسل که حاصل احتراق ناقص می باشند که عمدتا شامل کربن وسایر مواد قابقل احتراق هستند.

7-   بخار: شکل گازی موادی است که در حالت عادی به صورت جامد یا مایع هستند ویا به عبارتی دیگر بخار به ماده ای گفته می شود که در حالت گازی زیر حرارت بحرانی خود قرار دارد .

8-   اسماگ : به آلودگی های وسیع اتمسفری که در اثر آیروسل های حاصل از منابع طبیعی یا صنعتی که به دست انسان تولید می گردد گفته می شود .

منابع آلودگی هوا :

آلوده کننده های هوا از منابع مختلف طبیعی ومصنوعی وارد هوا می شوند . با توجه به توسعه و پیشرفت تکنولوژی , ازدیاد جمعیت وازدیاد مصرف سوخت های فسیلی سهم آلاینده های مصنوعی به مراتب  بیشتر از عوامل طبیعی است . آلودگی های هوا بر اساس منابع تولید به دودسته تقسیم می شوند .

الف) منابع طبیعی : شامل طوفان ها گردو غبار آتش سوزی خودبخودی جنگل ها فعالیت آتش فشانها ،منابع گياهي وحيواني چشمه هاي معدني آب گرم و...   

ب) منابع مصنوعي:

1- آلودگي ناشي ازوسايل نقليه:شامل هيدروكربن هاي سوخته ونيمه سوخته منو اكسيد كربن و ازت كه به همراه بخار آب از وسايل نقليه توليد مي گردد.

2- آلودگي ناشي از مصرف سوخت در منازل و مراكز صنعتي : ذرات دوده ، دي اكسيد گوگرد.

3- صنايع و نيروگاه ها                               

 4- زبا له سوزه ها 

اثرات آلا ينده ها بر انسان:

آلوده كننده ها ي هوا بر حسب نوع ، غلظت، مدت تماس با انسان مي تواند اثرات متفاوتي را به دنبا ل داشته باشند.

اثرات ناشي از آلو ده كننده هاي مختلف به طور مختصر بيان مي گردد:

*1- مو نو اكسيد كربن : بي رنگ ، بي بو و بي مزه است . يكي از آلا ينده ها ي  مهم درمبحث   بهد اشت هوا مي باشد. به علت تمايل زياد به جذ ب با همو گلو بين مي تواند در دستگاه تنفسي انسان اختلال ايجاد نماید.زمان تماس و فعاليت انجام شده اثرات مونواكسيدكربن برانسان شامل موارد زير است:

   - اختلال جز ئي در اعمال انسان               

   - اثر بر سيستم اعصاب مركزي    

   - اختلال در تشخيص زمان                   

   -   اشكا لات بينايی

   -  اختلا لات رواني و عصبي                

   - تغييرات قلبي و تنفسي    

    -خستگي و خواب آلودگي 

-    كما و مرگ       

2- اثرات اكسيدها ي ازت بر انسان ، شامل موا رد زير است :

       - تحريك حبا بچه هاي ششي 

       - گشادشدن مردمک چشم

       - کاهش ظرفیت انتشار گاز در شش ها          

       - تحريك گلو و چشم            

       - بي حالي و خستگي

3- اثرات هيدروكربن ها بر انسان :شامل موارد زير زير است :

    - هيدرو كربن هاي آروما تيك سبب افزايش سرطان ريه مي گردد.

- تحريك چشم .

 

         پديد هاي جوي موثردرآلودگي هوا:         

انتشار و پخش آلودگي هاي هوا تابع جهت ونوع حركت كلي هوا ، نوسانات سرعت هوا وجغرافياي

محل مي باشد.

باد يكي ازعوامل موثر در پخش و انتقال آلا ينده ها محسوب مي شود .درجه ي پرا كندگي مواد به جريان هاي افقي و عمودي باد بستگي دارد. ميزان انتشار انتفال  هواي آلوده به قدرت و سرعت باد وابسته است . جريانهاي عمودي باد، ريزشهاي جوي نظير باران وبرف از پديده هاي مهم موثر در تصفيه ي هوا محسوب مي شوند.

       مبارزه با آلودگي هواي محيط كار:

جهت كنترل آلوده كنندههاي هوا، شناسايي دقيق آنها ضروري است .براي اين منظور، نمونه برداري از هوا، آزمايش و تشخيص نوع آلودگي در هواي محيط كار آزاد ویا مناطق مسكوني زير بناي اقدامات كنترل آلودگي هوا به حساب مي آيد.

درنمونه برداري از هوا، در ابتدا بايستي هدف از نمونه برداري مشخص گرددوسپس با تعين دقيق

محل يا محل هاي نمونه برداري نسبت به تهيه ي نمونه هاي واقعي اقدام شود.

مؤسسه ي استاندارد بين و المللي تعريف زير را براي عوامل آلا ينده ی  هوا ارايه مي دهد:

هر ماده اي چه دراثر فعا ليت هاي انساني وچه دراثر عوامل طبيعي وارده هوا شده واثرات نامطلوب برفرد و محيط زيست بگذارد، آلا ينده محسوب مي شود .

كارشناسان معتقد هستند تهران يكي از 10شهرنامناسب دنياست. زندگي دراين شهر شبيه مرگ تدريجي است. براساس پژوهش كار شناسان سالانه 3 ميليون نفر در اثر آلودگي هوا جان خود را از دست مي دهند، كه 90 درصد  از آنان در كشورهاي تو سعه يافته هستند.

درنگاهي به منابع آلاينده ي شهر تهران كه در طول سالهاي اخير همواره در رده هاي زير 10 شهر نامناسب دنيا قرار داشت، ميتوان به نتيجه رسيد كه به طوركلي 89درصد منابع آلاينده ي شهر تهران مربوط به منابع متحرك و 11درصد آن مربوط به منابع ساكن است . حدود 3 ميليون خودرو در اين شهر در حال تردد هستند و روزانه 120 خودرو نيز به آن افزوده مي شود.

محققان هلندي اعلام كردند كه آلودگي هوا نه تنها منجر به سر درد و بلكه باعث تغيير عملكرد مغز خواهد شد.بر اساس اين پژوهش ها كار شناسان آلودگي هوا را سومين عامل در جهان  شناخته اند .

 مراجع بين والمللي سالانه 10 شهر آلوده ي جهان را معرفي مي كنند، كه تهران همواره در صدر اين فهرست قرار داشته است .  

درشناسايي و تعيين مقدارمواد سمي در محيط كار و محيط زيست نزد موجودات زنده يا بي جان

مرحله اي وجود دارد كه به آن نمونه برداري گفته مي شود.

معمولاً هدف هاي نمو نه برداري از هوا عبارتند از :

   1- تعيين كيفيت هوا .     

  2- اندازه گيري  غلظت آلاينده.   

  3- تعيين زمان خطر درشبكه ي تحت مطالعه.     

  4- توسعه و تكميل لوازم آزمايشگا هي.

  5- ارزشيابي وسايل در كارخانجات.

  6- پشتيباني ازمقرارت قانوني.   

  7- بازرسي منابع كوچك مزاحم. 

  8- نمو نه برداري غير از هوا.

  9- مطالعه بو.         

    10- برسي تغييرات آلودگي هوا به طور مداوم.

   در علم بهداشت معمولاً 3 نوع نمونه برداری انجام می شود:

 1- نمونه برداری از مواد آلوده کننده ی موجود در محیط کار: دراین روش معمولاً هوای کارگاه ها وکارخانجات مورد نمونه برداری وآزمایش قرار می گیرد.

 2- نمونه برداری از مواد بیولوژیکی : از قبیل خون، عرق، شیر، مو و... که به منظور  تعیین حد تماس کارگران با عوامل زیان آور محیط کار انجام می گیرد.

 3- آزمایش عوامل فیزیکی محیط کار: مانند نور، سروصدا، حرارت، رطوبت و. . . 

   روش های کنترل آلودگی هوا:

 

 

  نوشته شده در  یکشنبه 20 دی1388ساعت 2:11 بعد از ظهر  توسط  فیروزی  | 
 
  POWERED BY BLOGFA.COM